- AROKI
- [PV] En ŝakludo, movi samtempe unu el la turoj, metante ĝin ĉe unu flanko de la reĝo, kaj la reĝon mem, metante ĝin ĉe la alia flanko de tiu turo.
- [PIV] En ŝakludo, movi, per unu samtempa movo, unu el la turoj, metante ĝin ĉe unu flanko de la reĝo, k la reĝon mem, metante ĝin ĉe la alia flanko de tiu turo.
- ĈELO
- [PIV] (f) Ĉiu el la kvadrataj dividaĵoj de surfaco : la 64 ĉeloj de la ŝaktabulo. = FAKO
- ĈEVALO
- [PIV] Ŝakfiguro, prezentanta la kapon de ĉevalo. = KAVALIRO
- ĈEVALIRO
- [PIV] Speciala iro de la ĉevalo, en la ŝakoj, kiu saltas, ĉiuflanke, unu ĉelon en unu direkto plus du en la perpendikulara direkto, aŭ inverse.
- DAMO
- [PV] Reĝino en ŝakludo.
- [PIV] Ĉe la ŝakoj, peco, kiu moviĝas kiel kuriero k kiel turo.
- DAMIGI
- [PV, PIV] Ŝanĝi ŝakpecon en damon aŭ en alian figuron.
- FAKO
- [PV] Ĉiu el la kvadratoj de ŝaka tabulo.
- [PIV] Ĉelo.
- GAMBITO
- [PV] Taktiko en ŝakludo, dum kiu oni oferas komence figuron por akiri per tio favoran situacion.
- [PIV] Ŝaka taktiko, per kiu oni komence oferas peonon, por akiri per tio pli favoran situacion.
- KAVALIRO
- [PV] Unu el la ŝakfiguroj, prezentanta ĉevalon. = ĈEVALO
- KLUBO
- [PIV] Societo de personoj, kunigitaj de unu sama intereso k periode kunvenantaj por tiucela agado : ŝakklubo.
- KOLUMNO
- [PV] Vico de objektoj aŭ personoj aranĝitaj unu post aŭ sub la alia : la peonoj de la reĝkolumno.
- [PIV] Vico da objektoj... ktp. (ŝakoj) la peonoj de la reĝkolumno.
- KURIERO
- [PV] Ŝakpeco, kiu povas moviĝi diagonale en la tuta grando de la tabulo.
- [PIV] Ŝakpeco, kiu povas moviĝi diagonale en la tuta larĝo de la tabulo.
- MATO
- [PV] Situacio de la reĝo, kiu estas en ŝako kaj ne povas trovi alian sekuran fakon.
- [PIV] Situacio de ŝakigita reĝo, kiu ne povas trovi alian sekuran ĉelon, nek ricevi helpon de unu alia peco.
- MATI
- [PV, PIV] (ntr) Esti en mato.
- MATIGI
- [PV, PIV] Meti en maton.
- PATO
- [PV] Pozicio de ŝakludanto, kiu, havanta nur sian reĝon ludeblan, ne povas ludi, ĉar ĉiu ties movo metus ĝin en ŝakon.
- [PIV] (en ŝakoj) Pozicio de reĝo, kiu estante la sola peco povanta sin movi, tamen ne povas tion fari sen meti sin en ŝakon.
- PATI
- [PV] Esti en tia pozicio.
- [PIV] (ntr) (pp reĝo aŭ ludanto) Esti en tia situacio. Rim. La nuda radiko estas uzata interjekcie, kiam ŝakisto anoncas al sia kontraŭulo, ke lia reĝo estas pata.
- PECO
- [PIV] Parto, formanta mem tuton en kolekto, serio ks : la pecoj de ŝakludo.
- PEONO
- [PV] Ĉiu el la ok plej malgrandaj figuroj, kiujn disponas ĉiu ŝakludanto.
- [PIV] Ĉiu el la ok plej malgrandaj pecoj, kiujn disponas ĉiu ŝakludanto.
- REĜO
- [PV] Ŝaka ĉefa peco, kiu devas esti ŝirmata kontraŭ mato : reĝa kavaliro, kuriero, turo (metitaj sur la reĝa flanko je la ludkomenco).
- [PIV] Ŝaka ĉefa peco, ktp. La nigra, la blanka reĝo.
- REĜA
- [PIV] Rilata al ŝaka reĝo : reĝa ĉevalo, turo (metitaj sur la flanko de la reĝo ĉe la komenco de la ludo).
- REĜINO
- [PIV] = Damo.
- ŜAKO
- [PV] Ludo, kiu devenas el Persujo kaj konsistas el 32 diversspecaj figuretoj, kiujn oni ŝovas sur tabulo prezentanta 64 egalajn kvadratojn. Ŝakludo, ŝakpeco, ŝaktabulo, ŝaktapiŝo.
- Situacio de la reĝo aŭ de la damo, kiam tiuj pecoj troviĝas sur unu fako trafata de unu kontraŭula peco : ŝakon ! (deviga averto, kiam la reĝo troviĝas en tiu pozicio).
- [PIV] 1 Ŝakoj : Ŝakludo, ŝakpeco, ŝaktabulo, (kunrulebla) ŝaktapiŝo.
- 2 Situacio de la reĝo... ktp.
- ŜAKOJ
- [PIV] Ludo, kiu devenas el Hindujo kaj konsistas el 32 diversspecaj figuretoj, kiujn oni movas sur tabulo prezentanta 64 egalajn kvadratojn, alterne nigrajn k blankajn : aliaj ludis ŝakojn k damojn.
- ŜAKA
- [PIV] Rilata al ŝakoj : ŝaka problemo.
- ŜAKI
- [PV, PIV] Esti en ŝako.
- ŜAKIGI
- [PV] Meti la reĝon aŭ la damon de la kontraŭulo en ŝakon.
- [PIV] Meti la reĝon aŭ la damon de la kontraŭulo en ŝakon : ŝakigo per malkovro ; eterna ŝakigo.
- ŜAKFIGURO
- [PIV] Ĉiu el la ŝakpecoj prezentanta estaĵon (reĝo, damo, ĉevalo, kuriero, turo).
- ŜAKTABULO
- [PIV] Pretigita tabulo, por ludi ŝakojn : (f) ili estas bagatelaj ŝaksoldatoj sur la granda ŝaktabulo de la homaro.
- TABULO
- [PV] Laŭlonge segita, ne tre dika plata peco el ligno : ŝaktabulo.
- TURO
- [PIV] Unu el la ŝakfiguroj en formo de turo.
- TURNIRO
- [PV] Granda publika konkurso : ŝakturniro.
- [PIV] Ĉia amika konkurso pri lerteco, kiu ne donas okazon al atribuo de titolo : turniro de ŝakoj.
| ESPERANTO | ENGLISH | FRANÇAIS | DEUTSCH | ITALIANO | ESPAÑOL | KISWAHILI | ПО-РУССКИ |
| ŜAKO(J) | CHESS | ÉCHECS | SCHACH | SCACCHI | AJEDREZ | SATARANJI | ШАХМАТЫ |
| REĜO | KING | ROI | KÖNIG | RE | REY | MFALME | КОРОЛЬ |
| REĜINO, DAMO | QUEEN | REINE, DAME | KÖNIGIN, DAME | DAMA | REINA | MALKIA | ФЕРЗЬ |
| TURO | ROOK | TOUR | TURM | TORRE | TORRE | NGOME | ЛАДЬЯ |
| KURIERO | BISHOP | FOU | LÄUFER | ALFIERE | ALFIL | PADRI | СЛОН |
| ĈEVALO, KAVALIRO | KNIGHT | CAVALIER | SPRINGER | CAVALLO | CABALLO | JEMADARI | КОНЬ |
| PEONO | PAWN | PION | BAUER | PEDONE | PEÓN | KITUNDA | ПЕШКА |